หอศิลป์ ร่วมสมัย De’ Lapae Art Space
จังหวัดนราธิวาส

SHARE THIS

Facebook
Facebook
Google+
Twitter
YouTube

ความเป็นมา

นราธิวาสคือจังหวัด ที่ตั้งขึ้นมาใหม่ในปี พ.ศ. 2458 ชื่อเดิมที่มาจากคนในพื้นที่เรียกว่า “มนารา” หรือ “มนารอ” ซึ่งเป็นภาษาเรียกของชาวมาลายู ซึ่งมีความหมายถึง หอคอย แต่ชาวไทยที่นับถือศาสนาพุทธจะ เรียกว่า “บางนรา” หรือ “บางนาค” ต่อมาในปี พ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมุงกฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรง พระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อเมืองขึ้นใหม่ว่า นราธิวาส อันมีความหมายว่า “อันเป็นที่อยู่ของคนดี”

โดยประชาชนส่วนใหญ่จะมีเชื้อชาติและศาสนา  เป็นชาวไทยเชื้อสายมลายูที่นับ ถือศาสนาอิสลาม  และอีกส่วนจะนับถือศาสนาพุทธและคริสต์  เป็นวิถีชีวิต และสังคมการอยู่ร่วมอาศัยในลักษณะของสังคม  พหุวัฒนธรรม ของพี่น้องคนไทยมุสลิมที่แตกต่างกันในศาสนา  แต่สามารถอยู่อาศัย  เป็นพี่น้อง  ครอบครัว ภายใต้ความสุขสงบอย่างสันติของคนในพื้นที่จังหวัดนราธิวาสในปัจจุบัน

บ้านหลังแรกที่ปลูกอยู่บนที่ดินของครอบครัว พิมานแมน ที่อยู่อาศัย ณ บ้านเลขที่ 78 ถนน สมัยอาณาจักร ตำบลบางนาค อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส  โดยดาโต๊ะฮัจยีรอโซล (ประสาท) และ ฮัจยะห์ มัยมูนะ (เกษร) พิมานแมน เป็นบิดาและมารดา ของ ฮัจยีซาการียา (อ.ปรัชญา) พิมานแมน และ ฮัจยะห์ นูรุลฮูดา (คุณสุชาดา) พิมานแมน ภรรยา โดยในช่วงเริ่มต้นบ้านหลังนี้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเป็นบ้านพักอาศัย โดยมี อาจารย์ ปรัชญา พิมานแมน เป็นคนส่งเงินค่าก่อสร้างบ้านหลังนี้มาให้เพื่อให้ได้อาศัยอยู่ทั้งครอบครัว ซึ่งเดิมบ้านหลังนี้มีเพียง 1 ชั้นโดยถูกจัดแบ่งไว้เป็นสัดส่วนของห้องทำงาน ห้องนอน ห้องครัว และห้องนั่งเล่นขนาดกว้าง ซึ่งในครอบครัว มีพี่น้องทั้งหมด 3 คน ประกอบไปด้วย คุณปริญญาดา พิมานแมน คุณกษมา พิมานแมน และ คุณปรัชญ์ พิมานแมน

ในความตั้งใจแรกบ้านหลังนี้ คุณพ่อ (อาจารย์ ปรัชญา พิมานแมน ) อยากให้เกิดเป็นศูนย์รวมทางวัฒนธรรม  จากความคิดที่อยากทำอะไรสักอย่างที่มีคุณค่าที่ดีงามให้สังคม จากการวางแผนในการทำพิพิธภัณฑ์ ของสะสม ตลอดจนการสร้างคุณค่าให้กับสิ่งของเครื่องใช้ท้องถิ่นเพื่อจัดจำหน่ายในอาคารหลังนี้ โดยในเวลาต่อมาลูกชายคนสุดท้อง คุณปรัชญ์ พิมานแมน ได้ร่วมแลกเปลี่ยนพูดคุยถึงการนำ ไปสู่การสร้างพื้นที่ เพื่อจัดแสดงผลงานศิลปะเอกชนขึ้นมาในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ในความตั้งใจที่ต้องการให้บ้าน และ พื้นที่ทั้งหมดของบ้านได้ถูกจัดสรรแบ่งสัดส่วนโครงสร้างเกือบทั้งหมดให้เป็นหอศิลป์หรือพื้นที่สำหรับ การจัดแสดงภาพผลงานศิลปะ จากสิ่งเดียวที่คุณพ่อและลูกชายได้ผูกพันกันและมีแนวทางในความคิดการ เรียนรู้ทางด้านศิลปะ และ วัฒนธรรมตลอดจนเล็งเห็นถึงคุณค่าจากความงาม ที่ผู้คนสามารถรับรู้และสัมผัสได้เพื่อถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจในการนำมาสังเคราะห์ใช้ให้ เกิดผลงานศิลปะในหลากหลายรูปแบบ และ สามารถถ่ายทอดกลับคืนให้กับคนในชุมชนของจังหวัดนราธิวาส

เดอ ลาแป อาร์ตสเปซ พื้นที่ที่ถูกจัดวางการออกแบบโครงสร้างของอาคาร โดย ปรัชญ์ พิมานแมน ผู้จัดการและควบคุมแผนการดำเนินงาน ได้กำหนดพื้นที่ในสัดส่วนของอาคาร 3 ชั้น ไว้ดังนี้ ส่วนที่ 1 โครงการจัดตั้งมูลนิธิ ดาโต๊ะฮัจ ยีรอโซล (ประสาท) ฮัจยะห์มัยมูนะห์ (เกษร) และ ฮัจยี ซาการียา พิมานแมน ส่วนที่ 2 การจัดตั้งหอศิลป์ และพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัย De’ Lapae Art Space Narathiwat. ส่วนที่ 3 De Lapae Art School ในการจัดการเรียนการสอนเพื่อแนะแนวทางในการเรียนรู้ศิลปะขั้นพื้นฐาน เพื่อการนำไป ใช้ต่อยอดด้านการศึกษาต่อ หรือผู้ที่สนใจทั่วไป ตลอดจนการเข้าร่วมกิจกรรมการวาดภาพ Workshop ความรู้และความคิด จินตนาการของการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ และส่วนที่ 4 D’ Art Cafe & Coffee Lab ร้านกาแฟและมุมพบปะพูดคุยเรื่องไอเดียสร้างสรรค์ และ ห้องกิจกรรมเสวนาหรืออบรมการทำงานร่วมกันกับทีมงานของหอศิลป์ และส่วนที่ 5 Art Residency Private Zone ในชั้น 3 ของห้องพักสำหรับนักสร้างสรรค์นักวิชาการหรือภัณฑารักษ์และศิลปินทั้งในประเทศและนอกประเทศการจัดให้มีมุมรับรองผู้มาเยือน และแลกเปลี่ยน ถ่ายทอดความรู้มุมมองใหม่ๆให้กับเยาวชน ที่สนใจการทำงานศิลปกรรมทุกรูปแบบ โดย เราสามารถใช้พื้นที่ในส่วนของการมอบความรู้ให้กับเด็กนักเรียนและนักศึกษาในการดำเนินกิจกรรม การแลกเปลี่ยนความรู้ จากวิทยากรผู้มีประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญในศาสตร์ด้านศิลปะรวมถึงการรวบรวม หนังสือ เพื่อจัดทำห้องสมุด “ Art Library ” ในการรวบรวมจัดทำตำรา เอกสาร หนังสือ สูจิบัตรทางศิลปะ เป็นศูนย์รวมความรู้ที่รวบรวมหนังสือศิลปะ จากทั่ว ทุกมุมโลก ให้ศิลปินรุ่นใหม่สามารถนำความรู้จากการ อ่าน การปฏิบัติทั้งในด้านทฤษฎีหรือผลงานสร้างสรรค์ ได้นำไปก่อให้เกิดประโยชน์ เพื่อมอบให้กับนักเรียนและเยาวชน ในสถาบันต่างๆของ จ.นราธิวาสและพื้นที่ชายแดนใต้ ของประเทศไทย

ความสําคัญของการจัดตั้งหอศิลป์

การออกแบบพื้นที่ การคำนึงถึงการใช้งานในโครงสร้างของอาคารรวมถึงการออกแบบภายในสถานที่ ซึ่งในปัจจุบันพัฒนาการด้านศิลปะภายในประเทศไทย ได้มีการเติบโตมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในภูมิภาคจังหวัดหรือในระดับสถาบันการศึกษาศิลปะต่างๆได้เกิดขึ้นอย่างมากมาย ส่งผลให้มีจำนวนกลุ่มคนที่สนใจ งานทางด้านศิลปะ

หอศิลป์หรือพื้นที่สำหรับศิลปินที่ต้องการถ่ายทอดรูปแบบผลงานศิลปะจากความคิดออกมาเป็นผลงานใหผู้อื่นสามารถมองเห็นรับรู้เข้าถึงและสัมผัสได้ร่วมกัน “หอศิลป์”หรือ“หอศิลปะ”เป็นสถาบันซึ่งมีหน้าที่โดยตรงในการเผยแพร่ผลงานศิลปะสู่สาธารณชนมีลักษณะการ ดำเนินงานใกล้เคียงกับ “พิพิธภัณฑ์สถานศิลปะ”(MuseumofArt) พิพิธภัณฑ์สถานของมหาวิทยาลัยและสถาบันการศึกษา ( University Museum ) บางแห่ง

เดคคีย ( Dickey , 1976 , P.397 ) ได้ให้ความหมายของ “ หอศิลปะ ” ว่าอาคาร หรือห้องที่มีการจัดแสดงนิทรรศการศิลปะสู่สาธารณชนและมักมีความหมายที่แทนได้ด้วย ในลักษณะพิพิธภัณฑ์สถาน

จากการพิจารณานิยามความหมาย ลักษณะการดำเนินงานตลอดจนภาระหน้า ที่ของหอศิลปะ โดยเปรียบเทียบจากแนวคิดทางพิพิธภัณฑ์สถานวิทยาและเทคนิคการจัดพิพิธภัณฑ์สถาน ที่แสดงให้เห็นว่าหอศิลปะเป็นสถาบัน ซึ่งเป็นแหล่งรวบรวมและดำเนินการเกี่ยวกับงานศิลปะ โดยมีหน้าที่และหลักในการจัดมา บันทึกหลักฐาน สงวนรักษา ค้นคว้าวิจัยและนำเสนองานศิลปะเพื่อสร้างความเพลิดเพลินใจ และ ใน ความรู้เกี่ยวกับศิลปะอันเป็นประโยชน์ต่อสาธารณชนในสังคม

หอศิลป์ ร่วมสมัย De’ Lapae Art Spaee ถูกจัดตั้งในปี พ.ศ. 2553 จนถึงปัจจุบัน พ.ศ. 2560ได้ก่อสร้างและออกแบบพื้นที่ของอาคารได้เสร็จสมบรูณ์ตามแผนการดำเนินงานที่เรา ได้กำหนดไว้

แนวคิดและการออกแบบโครงสร้างสัดส่วนในพื้นที่ของหอศิลป์

1.การแบ่งประเภทหอศิลป์ตามงานศิลปะที่จัดแสดงแบ่งออกเป็น 2 ประเภท

1.1. หอศิลปะที่จัดแสดงภาพผลงานประเภททัศนศิลป์ ( Visual Art ) ได้แก่ หอศิลป์ ที่มีการจัดแสดงภาพผลงานศิลปะที่เป็นงานในรูปแบบวิจิตรศิลป์ ( Fine Art ) หรือศิลปะบริสุทธิ์ ( Pure Art ) เช่น ผลงานจิตรกรรม ประติมากรรม ภามพิมพ์ สื่อผสม ฯลฯ

1.2. หอศิลป์ ที่จัด แสดงผลงานประเภทมัณฑนศิลป์ ( Decorative Art Gallery ) ได้แก่ หอศิลป์ ที่มี การจัดแสดงงานศิลปะประเภทมัณฑนศิลป์ที่สร้างขึ้นเพื่อประโยชน์ใช้ส้อยต่างๆ เช่น เครื่องใช้ การออก แบบเครื่องประดับ เสื้อผ้า และศิลปะการออกแบบในด้านต่างๆ เป็นต้น

2.การแบ่งโครงสร้างสัดส่วนในพื้นที่ของหอศิลป์

ผังห้องจัดแสดง เป็นปัจจัยสำคัญลักษณะการจัดแสดงงานศิลปะภายในหอศิลปะ โดยผังของห้องจัดแสดงแบ่งออกได้ หลายลักษณะขึ้นอยู่กับขนาดและโครงสร้างของอาคารหอศิลป์ โดยได้แบ่งผนังห้องจัดแสดงผลงานของหอศิลป์เป็น 2 ลักษณะดังนี้

2.1.ห้องจัดแสดงผลงานศิลปะ (Generic Plans For Exhibit Area)

ผังแบบ Open Plan ได้แก่ ผังที่มีลักษณะ เป็นแบบกว้าง มีทิศทางการเดินชมแบบอิสระ ( Free Circulation)และมีทางเข้ากับทางออกเป็นแบบเดียวกัน

2.1 ลักษณะผังแบบ Open Plan (Art Space Gallery ชั้น 1 ) ห้องจัดแสดงผลงานในบริเวณชั้นที่ 1 ของหอศิลป์ De’ Lapae Art Space Narathiwat

ภาพประกอบที่ 1 แสดงภาพตัวอย่าง ผังแบบ Open Plan ในบริเวณชั้นที่ 1 ทางเข้าหอศิลป์ และห้องนิทรรศการหลัก

ภาพประกอบที่ 2 แสดงภาพตัวอย่าง ผังแบบ Open Plan ในบริเวณชั้นที่ 1 ของทางร้านกาแฟ D’Art Café And Coffee Lab

2.2 ห้องจัดแสดงผลงานศิลปะ ผังแบบ ( Linear Procession ) ผัที่ห้องเรียงเป็นช่วงยาวเชื่อมต่อกันเป็นทางยาวตลอดพื้นที่ มีทิศทางการเดินชมแบบกำหนดได้

ภาพประกอบที่ 3 แสดงภาพตัวอย่าง ลักษณะผังแบบ Liner Procession (Art Space Gallery ชั้น 2) ห้องจัดแสดงผลงานบริเวณชั้นที่ 2 ของหอศิลป์ De’ Lapae Art Space Narathiwat

3.เป้าหมายและแนวทางในการดำเนินงานของหอศิลป์

เป้าหมายในการพัฒนาหอศิลป์ เพื่อสร้างการรับรู้ของหอศิลป์ ร่วมสมัยในด้านต่างๆดังนี้

3.1 หอศิลป์ร่วมสมัยจะต้องเป็นที่รู้จักและสถานที่รวมตัวพบปะกันของศิลปินร่วมสมัยศิลปิน ยุคใหม่และศิลปินผู้มีความรู้และประสบการณ์ในการถ่ายทอดจินตนาการความคิดสร้างสรรค์ให้กับนักเรียนนักศึกษาและประชาชนทั่วไปผู้ที่สนใจในงานศิลปะ

3.2 หอศิลป์ร่วมสมัยจะรวบรวมหลักฐานข้อมูลหนังสือและตำราจากการ เรียนรู้โลกกว้างของศิลปะ (Contemporary of Art) จากประเทศต่างๆทั่วโลก เพื่อเป็นจุดศูนย์กลางในการพัฒนาแนวทาง และการทำงานศิลปะให้กับนักศึกษาและเยาวชนรุ่นใหม่

3.3 หอศิลป์ ร่วมสมัยจะผลักดันและแลกเปลี่ยนโครงการและกิจกรรมต่างๆ ตลอดจนการนำแนวทางในการพัฒนารูปแบบทางศิลป์ ให้กับพื้นที่และสังคมในจังหวัดนราธิวาส รวมทั้งสามารถเสนอวิธีคิดและ การจัดการกระบวนการในรูปแบบ Art Residency For Artist ให้กับศิลปินรุ่นใหม่ต่อไปในอนาคต

วัตถุประสงค์ของการดำเนินงานหอศิลป์

1.เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบศิลปะร่วมสมัยจากท้องถิ่นและสร้างความเป็นอัตลักษณ์ที่สามารถผสมผสาน วัฒนธรรม ศิลปะและยุคสมัยที่มีความกว้างหน้าเปลี่ยนแปลงในการสร้างสรรค์ ผลงาน ศิลปะ ในรูปแบบ Contemporary of Art

2.เพื่อเป็นการสร้างสรรค์องค์กรให้กับกลุ่มศิลปินยุคใหม่ได้มีศูนย์กลางในการใช้พื้นที่จัด แสดงผลงานสร้างสรรค์และพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการทำงานศิลปะร่วมกัน

3.เพื่อเป็นการสร้าง แหล่งชุมชนแห่งงานศิลปะ (Art Contemporary and Art space Gallery) ให้เกิดขึ้นกับประชาชนและเยาวชน นักศึกษา ทุกเพศ ทุกวัยที่สนใจการทำงานศิลปะร่วมกัน

4.เพื่อเป็นการปลูกฝังเยาวชนให้รู้เรียนรู้และเข้าใจในศิลปะ และวัฒนธรรมอันดีงามของท้องถิ่น และ ประเทศไทย

5.เพื่อเป็นสถานที่จัดการเรียน/การสอนแนวทางในการทำงานศิลปะของศิลปินและนักศึกษาบุคคล ทั่วไปที่สนใจ

วิสัยทัศน์

เป็นองค์กรเอกชนที่จัดตั้งหอศิลป์ร่วมสมัย De’ Lapace Art Space Narathiwat ได้สามารถจัด แสดงผล งานและเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจในการทำงานศิลปะ ตลอดจนเป็นศูนย์ กลางเพื่อให้ความรู้แก่เยาวชน นักศึกษาและศิลปินรุ่นใหม่แลกเปลี่ยนแนวทางในการทำงานศิลปะร่วมกับองค์กร

แผนการดำเนินงานและการจัดกิจกรรมของหอศิลป์

จากบทความของ อาทิตยา จันทะวงษ์ ( 2540 , หน้า 98 ) ได้อธิบายความสำคัญของหอศิลป์ จากการ สัมภาษณ์ศาสตราจารย์ ชลูด นิ่มเสมอ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ ได้กล่าว “หอศิลป์เป็นสถาบัน ซึ่งมีความสำคัญในการเผยแพร่งานศิลปะ เพื่อให้การศึกษาทางด้านศิลปะ และช่วยขัดเกลาจิตใจของผู้ เข้าชมให้เป็นผู้เจริญด้วยงานศิลปะอันมีประโยชน์”

การจัดตั้งและดำเนินงานของหอศิลป์เป็นงานที่มีความเชื่อมโยงและเกี่ยวพันกับองค์ประกอบต่างๆ มากมาย ทั้ง งานศิลปะ กิจกรรมต่างๆ ผู้เข้าชมและสาธารณชนในสังคม

ทีมงานและเจ้าหน้าที่ของหอศิลป์

คุณ ปรัชญ์ พิมานแมน

ผู้จัดตั้งหอศิลป์ร่วมสมัย
De ’ Lapace Art Space Narathiwat

คุณคีต์ตา อิสรั่น

ผู้จัดการและดำเนินงาน
( ภัณฑารักษ์ของหอศิลป์ )

คุณ ฮีดายะด์ มะหะวี

ผู้จัดการร้าน  D ’ Art Cafe & Coff ee Lab
และผู้ช่วยภัณฑารักษ์ของหอศิลป์

คุณ อัมรู ไทยสนิท

ผู้จัดการและดำเนินงานของหอศิลป์
(เจ้าหน้าที่ฝ่ายติดตั้งนิทรรศการ)

ทีมงานจัดการด้านการเรียนการสอนของ De’ Art Class room

อาจารย์ คีต์ตา อิสรั่น

ครู ฮีดายะด์ มะหะวี

ครู อัมรู ไทยสนิท

และครูผู้ช่วย 2 ท่าน

วิทยากรรับเชิญ

คณะกรรมการของหอศิลป์